...je?eli tak to jaka.
W ostatnich kolejkach jak prawie co roku znowu mamy kolejki cudów. Dru?yny z
czo?ówki tabeli nieoczekiwanie przegrywają z klubami rozpaczliwie walczącymi
o utrzymanie. PZPN jak na razie nie przedstawi? jednolitej koncepcji reformy
rozgrywek ligowych. Propozycje typu do?ączenie do bara?y o utrzymanie w
lidze czwartej dru?yny od ko?ca wydają si? raczej kosmetyczne. Obecnie jest
tak, ?e oko?o po?owy dru?yn z naszej ligi gra praktycznie o nic. Nie grozi
im spadek. Nie mają tak?e szans na puchary. Grają za to z dru?ynami, które
potrrzebują punktów do zdobycia mistrzostwa, gry w pucharach lub utrzymania
si? w lidze. Nie ma sensu pyta? kibiców o uczciwoś? w naszej lidze odpowied?
jest znana. Nie mo?na równie? jedynie narzeka? trzeba zaproponowa? coś
konstruktywnego. Jest kilka stosowanych koncepcji na świecie. Postanowi?em
je zaprezentowa? wraz z jednym z moich w?asnych pomys?ów. Do was nale?y
odpowied? czy którakolwiek z nich ma sens. Oto mo?liwe koncepcje reformy
1-szej ligi.
1. Model szkocki.
Zmniejszamy pierwszą lig? do 8-10 dru?yn. Dru?yny grają ze sobą normalnym
systemem z ró?nicą, ?e zamiast dwóch rund są cztery. Dwie na jesieni i dwie
na wiosn?. Mistrz polski gra w eliminacjach Ligi Mistrzów. Wicemistrz i
trzeci zespó? w Pucharze UEFA. Trzecie miejsce w Pucharze UEFA przypada
zdobywcy Pucharu Polski, w wypadku gdy zakwalifikuje si? on do Pucharu UEFA
normalną drogą, w pucharze UEFA wyst?puje czwarty zespó? w lidze. W wypadku
gdy zdobywca Pucharu Polski zdob?dzie jednocześnie tytu? mistrza polski w
Pucharze UEFA wyst?puje pokonany finalista PP (jak dzisiaj).
Dwie ostatnie dru?yny spadają do drugiej ligi, trzecia graj w bara?ach z
trzecią dru?yną drugiej ligi. W drugiej lidze tak jak dzisiaj gra 20
zaspo?ów.
za : Przyb?dzie atrakcyjnych spotka? w pierwszej lidze. Jest wi?cej meczy na
szczycie i tylko 2-3 dru?yny nie grają o nic, pozosta?e walczą albo o
utrzymanie lub o start w pucharach czy mistrzostwo. Podniesie si? poziom
drugiej ligi, do której trafi sporo mocnych jak na jej warunki zespo?ów. W
pierwszej lidze korupcja zostanie ograniczona.
przeciw : Z wielu polskich miast zniknie na dobre pierwsza liga. Mo?e si?
zdarzy?, ?e b?dzie w Polsce tak jak w Szkocji, poza dwoma dru?ynami ?adna
inna nie b?dzie si? liczy?. Spadnie popularnoś? futbolu w mniejszych
miejscowościach i co za tym idzie nap?yw nowych zawodników. Rozwiązanie
takie stosują jedynie ma?e kraje.
2. Model PZPN dotychczasowy.
Stopniowe zmiany, wprowadzenie licencji, jawnych bud?etów. Kluby muszą
wykaza? si? konkretnym zapleczem finansowym.
Dopuszczenie do rozgrywek warunkowane jest posiadaniem odpowiedniego obiektu
oraz pracą z m?odzie?ą. System rozgrywek si? nie zmieni w sposób zasadniczy.
Konkludując - powolne i systematyczne zmiany.
za : Zmiany w tym kierunku są wskazane. Obiekty pi?karskie w Polsce są
gorsze ni? w Rumunii. Kluby cz?sto nie wywiązują si? z p?atności z tytu?u
transferów p?acąc jednocześnie spore sumy swoim pi?karzom. Kwoty wynagrodze?
i transferów są najbardziej utajnianymi informacjami.
przeciw : Mimo szumnych zapowiedzi, mimo du?ych jak na polskie warunki
pieni?dzy za prawa do transmisji, poziom ligi si? nie poprawia. Mecze nadal
są ustawiane, a rozgrywki w europucharach boleśnie weryfikują nasze czo?owe
dru?yny.
3. Model w?gierski.
Wprowadzony niedawno. Po rundzie jesiennej lig? rozcina si? na pó?. Po?owa
walczy o mistrzostwo i puchary. Druga dolna po?owa gra o utrzymanie. Reszta
bez zmian. Eliminuje si? mecze czo?ówki tabeli z do?em. Natomiast pozostaje
sporo dru?yn środka po obu stronach poprzeczki. Dlatego korupcja równie? nie
zniknie, ale powinna si? zmniejszy?.
za : Sko?czą si? dziwne mecze czo?ówki z do?em tabeli. Równie? dru?yny
środka b?dą mia?y ograniczone pole manewru. Nie b?dą mia?y mo?liwości handlu
jednocześnie z do?em jak i górą tabeli. Koniec ery ligowych Janosików.
przeciw : Dru?yna, która w zimie dokona wzmocnie?, zacznie gra? porządnie
b?dzie pozbawiona szans nawet na puchary, chyba, ?e zdob?dzie Puchar Polski.
Pewnym udogodnieniem w tej sytuacji mog?oby by? przyznanie prawa do startu w
Pucharze Intertoto dla wygranego zespo?u z dolnej grupy, lub zabraniem prawa
do startu w Pucharze UEFA trzeciej dru?ynie z ligi i przekazaniem go zdobywcy Pucharu Ligi.
4. Model UEFA z Ligi Mistrzów.
Nic nie zmieniamy w systemie rozgrywek, ?atwy do wprowadzenia. Zamiast tak
jak obecnie rozdziela? premie z praw do transmisji w zale?ności od zaj?tego
miejsca w lidze p?aci? za zdobyte punkty, tak jak ma to miejsce w Lidze
Mistrzów. Obecnie np. trzecia dru?yna otrzyma wi?cej pieni?dzy od czwartej
mimo, ?e wyprzedza ją o 1 punkt. Za to piąta mająca 10 punktów straty do
czwartej dostanie tyle co czwarta, mimo ?e puści?a kilka meczy do?owi
tabeli. Mo?na te? wprowadzi? premie za fair play, za opraw? widowiska itd...
za : Nikt nie s?ysza?, ?eby ktoś kupi? mecz w fazie grupwej Ligi Mistrzów, chocia? cz?sto si? zdarza, ?e dru?yna mająca zapewniony awans do nast?pnej rundy z pierwszego miejsca gra z dru?yną, które potrzebuje punktów. Presti?
to raz, a premia za ka?dy punkt to druga sprawa.
przeciw : Koszty kupienia meczu wzrosną o kwot? premii straconej dla
potencjalnego zwyci?zcy. B?dzie trudniej o ewentualne pozaboiskowe historie,
ale ca?kiem korupcji si? nie wyeliminuje.
5. Play off.
Model rewolucyjny. Liga gra tak jak dzisiaj z tym, ?e na koniec dzielimy ją
na dwie grupy wg miejsc w tabeli (1-8 i 9-16). W obu grupach gra si?
systemem play-off o mistrzostwo i o utrzymanie. Likwiduje si? Puchar Ligi bo
przybywa terminów ligowych, kasa z niego na play-off ale tylko na górną
pó?k?. Tak to wygląda:
Po zako?czeniu rozgrywek ligowych grają dru?yny 1 - 8, 2 - 7, 3 - 6, 4 - 5.
System mecz i rewan?. Zwyci?zców dwumeczów rozstawia si? wg pozycji zaj?tej
w rozgrywkach ligowych tak?e w drugiej rundzie play-off. Po drugiej rundzie
mamy dwóch finalistów. Grają oni dwumecz o mistrzostwo, mistrz gra w
eliminacjach Ligi Mistrzów. Vice gra w Pucharze UEFA. Kolejne miejsce w
Pucharze UEFA przypada zespo?owi który wygra? rozgrywki ligowe, je?eli
zakwalifikuje si? on do eliminacji Ligi Mistrzów, lub pucharu UEFA poprzez
rozgrywki Play-off miejsce to przypada zespo?owi zajmującemu drugie miejsce
na koniec rozgrywek ligowych i analogicznie przy wywalczeniu przez 1-szą i
2-gą dru?yn? z ligi miejsca w pucharach ju? w fazie play off - trzeciemu. W
wypadku gdy zdobywca Pucharu Polski zakwalifikuje si? do eliminacji Ligi
Mistrzów bąd? Pucharu UEFA poprzez play-off lub zajmując pierwsze miejsce w
lidze, prawo wyst?pu w Pucharze UEFA przechodzi na kolejną dru?yn? z tabeli
ligowej ko?ca sezonu. Nie powtórzy si? wi?c sytuacja z obecnych rozgrywek
PP.
W dolnej cz?ści ligi grają zespo?y 9-16, 10-15, 11-14, 12-13. Zwyci?zcy
dwumeczów pozostają w ekstraklasie. Przegraną czwórk? rozstawia si?
analogicznie wg pozycji zaj?tej w rozgrywkach ligowych. Przegrana dwójka
spada automatycznie do drugiej ligi. Pozosta?a dwójka gra w bara?ach z 3-cią
i 4-tą dru?yną II-ej ligi w zale?ności od miejsca które zajmowali na koniec
rozgrywek ligowych.
za : Po sezonie masa dramatycznych meczów przy pe?nych trybunach i wielki
fina?. Nie ma mowy o jakimkolwiek handlu. W trakcie rozgrywek ligowych jest
to ma?o op?acalne, a w rozgrywkach play-off bezsensowne. Miejsce w Pucharze
UEFA dla zwyci?zcy rozgrywek ligowych (lub 2 albo 3 dru?yny) cz?ściowo
zabezpiecza lidera tabeli przed przypadkową wpadką. Dzi?ki temu ma on pewny
udzia? w pucharach nawet gdy powinie mu si? noga w play-off.
przeciw : Olbrzymia doza przypadkowości. Mo?e si? zdarzy?, ?e dru?yna mająca
np. 15 punktów przewagi nad drugą w tabeli po zako?czeniu sezonu nie
zdob?dzie tytu?u mistrza polski, i wystąpi jedynie w Pucharze UEFA. Mo?e by?
te? sytuacja, ?e dwie dru?yny zdob?dą w tabeli du?ą przewag? nad dru?yną
trzecią i druga wcale nie zagra w pucharach. Z drugiej strony mo?e zajś?
sytuacja odwrotna. Mo?na teoretycznie przegra? wszystkie mecze ligowe i
jednym dwumeczem zapewni? sobie ligowy byt. Aby ograniczy? takie wypadki
mo?na rozwa?y? wprowadzenie w pierwszej rundzie Play-off czterech spotka?
mi?dzy zespo?ami (lub 3 je?eli jedna z dru?yn zdob?dzie w nich miminum 7 punktów).