#KAZIMIERZ GÓRSKI

W połowie roku na rynku ukazała się druga część książki Stefana Szczepłka pt. "Warszawa idzie na mecz". Tak jak w przypadku części pierwszej, znajdziemy w niej mnóstwo ciekawostek dotyczących zawodów odbywających się na legijnych arenach, jak i na temat sportowców naszego klubu.

W setną rocznicę urodzin Kazimierza Górskiego miała miejsce premiera drugiej części "Remanentu" Jerzego Chromika. "Dwójka" nosi podtytuł "Kalendarze Kazimierza Górskiego", bowiem rozpoczyna się od przedruków wyjątkowych tekstów publikowanych przed laty (dokładniej w roku 1987) w czternastu częściach na łamach "Sportowca" właśnie pod tym tytułem.

2 marca 2022 roku, w 101. rocznicę urodzin Trenera XX wieku na rynku wydawniczym ukazała się książka pt. "Remanent 2. Kalendarze Kazimierza Górskiego". Jerzy Chromik przedstawił 50 lat z życia Kazimierza Górskiego, przeprowadził też wiele rozmów z jego "Orłami" i długi, kontrowersyjny wywiad z byłym prezesem warszawskiej Legii Markiem Pietruszką. Jego dzieło wieńczy zbiór korespondencji z turnieju Italia '90. Niesztampowa i jednocześnie niezwykle potrzebna publikacja, wydana nieprzypadkowo w kolorze zielonym.

Przed kilku laty Andrzej Jucewicz wydał książkę "Wielcy selekcjonerzy", przedstawiającą postacie pięciu szkoleniowców prowadzących piłkarską reprezentację Polski - Ryszarda Koncewicza, Kazimierza Górskiego, Jacka Gmocha, Ryszarda Kuleszę i Antoniego Piechniczka. Tak się składa, że czterech z nich związanych było z Legią, bądź to jako zawodnicy, bądź trenerzy.

W wydanej przed przeszło dwudziestu laty książce "Barwy sławy" przybliżone zostały sylwetki dziewięciu wybitnych sportowców lub trenerów. Wśród nich nie brakuje osób związanych z różnymi sekcjami Legii Warszawa. Robert Rychwalski opisuje m.in. Kazimierza Deynę, Kazimierza Górskiego, Ryszarda Koncewicza, Zygmunta Smalcerza i Józefa Grudnia.

15 maja odbędzie się Noc Muzeów 2021. W ramach akcji będzie można odwiedzić również Muzeum Legii Warszawa, znajdujące się w pomieszczeniach stadionu przy ul. Łazienkowskiej 3. W środku znajdziecie gabloty poświęcone najwybitniejszym piłkarzom, historyczne trofea oraz specjalną wystawę dedykowaną Kazimierzowi Górskiemu w 100. rocznicę jego urodzin.

W ostatnich tygodniach na rynku ukazała się kolejna już książka biograficzna nt. wspaniałego przed laty trenera, Kazimierza Górskiego. Początkowo, kiedy zdradzono planowaną okładkę z dopiskiem "Pierwsza biografia Kazimierza Górskiego", na wydawnictwo Znak spłynęła fala krytyki. Ta podziałała i w wydanej już wersji dodano słowo "pełna", które faktycznie zmienia znaczenie. A lektura to naprawdę godna polecenia i pierwsza, która tak szczegółowo opisuje dzieciństwo Górskiego.

Od drugiego marca do końca roku w muzeum Legii przy Łazienkowskiej 3 dostępna dla zwiedzających jest wystawa poświęcona Kazimierzowi Górskiemu. 2 marca minęła setna rocznica urodzin "Trenera Wszechczasów", który przed laty był piłkarzem i trenerem Legii Warszawa. Zwiedzanie wystawy możliwe jest od poniedziałku do piątku w godzinach 11-17.

Książka Andrzeja Jucewicza zatytułowana "Trenerski chleb" przedstawia wybitnych trenerów, którzy prowadzili reprezentacje Polski w różnych dyscyplinach, osiągając niemałe sukcesy. Sporo z nich szkoliło w reprezentacjach zawodników Legii, która przez lata dostarczała wielu wybitnych sportowców w różnych dyscyplinach sportu. Część z tych szkoleniowców zresztą miało okazję pracować w Legii jako trenerzy klubowi danych sekcji (m.in. Górski i Wagner), bądź zawodnicy (Górski, Roguski) lub też inni pracownicy sekcji (Bolesław Bogdan przez wiele lat był kierownikiem sekcji pięcioboju nowoczesnego Legii).

W wydanej w 1986 roku książce "Strzał w dziesiątkę" znajdują się historie dziesięciu postaci związanych z polską piłką, opisanych przez różnych dziennikarzy. Autorzy przygotowali kilkustronicowe opowieści nt. takich zawodników jak Włodzimierz Lubański, Kazimierz Górski, Zbigniew Boniek, Antoni Piechniczek, Grzegorz Lato, Władysław Żmuda, Jan Tomaszewski, Andrzej Szarmach, Alojzy Jarguz oraz Kazimierz Deyna. Kilku z nich (Piechniczek, Górski, Tomaszewski i Deyna) ma przeszłość związaną z Legią. Każda z nich opatrzona jest jedną fotografią.

Podczas czwartkowego posiedzenia Sejm przyjął przez aklamację uchwałę, w której wnioskuje o to, by Stadion Narodowy w Warszawie nosił imię Kazimierza Górskiego. W uchwale czytamy: "Sejm, wyrażając wdzięczność i szacunek Kazimierzowi Górskiemu, najwybitniejszemu trenerowi w historii polskiej piłki nożnej, wnioskuje o nazwanie jego imieniem Stadionu Narodowego w Warszawie".

Przed Euro 2012 miał miejsce spodziewany wysyp książek o tematyce piłkarskiej. Jedną z nich jest właśnie "Mundial 74. Dogrywka". Początkowo do lektury podchodziłem sceptycznie, wszak o udziale Polaków na Mundialu w Niemczech powiedziano i napisano już chyba wszystko... Tymczasem autorki książki w 1974 roku nie było jeszcze na świecie.

Już od kilku lat mówi się o budowie nowego stadionu dla Zagłębia Sosnowiec. Przed dwoma laty pracownia Zwarts & Jansma z Holandii przygotowała nawet wizję nowego stadionu Ludowego. Jesienią 2010 roku prezydent miasta zastąpił ją inną - według nowej koncepcji "Sosnowiec Arena" miała być mniejsza, tańsza i projektowana przez Polaków.

W tym roku obchodzimy 90-lecie Mazowieckiego Związku Piłki Nożnej. Warto przypomnieć, że po wojnie w stolicy odbywały się zawody o puchar WOZPN. W 1946 roku puchar trafił na Łazienkowską. Legioniści rozgromili wówczas drużyny Jedności Żabieniec, Grochowa i Radomiaka Radom. W finale jedną z dziewięciu bramek dla naszego klubu zdobył bramkarz, Aleksander Czyżewski.

Legia jest jedynym klubem, który po II Wojnie Światowej ani razu nie spadł z najwyższej klasy rozgrywkowej. Blisko degradacji było niespodziewanie na początku lat 90-tych, kiedy nasz zespół walczył o utrzymanie w Lublinie. Wygrana 3-0 z Motorem w sezonie 1991/92 pozwoliła jednak odetchnąć kibicom. Także w 1950 roku, o czym wspominał ostatnio Zdzisław Sosnowski, byliśmy blisko spadku. Najbliżej w historii.

W miniony czwartek, w dniu 90. rocznicy urodzin Kazimierza Górskiego, na Łazienkowskiej zaprezentowano wystawę poświęconą Trenerowi Tysiąclecia. Ekspozycja została przeniesiona z Muzeum Sportu i kibice Legii będą mogą ją oglądać do przyszłego czwartku.

Wczoraj minęła 80. rocznica urodzin Edmunda Kowala, świetnego zawodnika, który grał m.in. w Legii i Górniku. Na Łazienkowskiej wystąpił w słynnym meczu zakończonym wygraną 12-0 z Wisłą Kraków oraz dwukrotnie zdobył dublet - mistrzostwo i Puchar Polski. Kowal niestety skończył tragicznie - wpadł pod tramwaj i nie udało się go uratować. "Epi", jak na niego mówiono był świetnym dryblerem, ale poza boiskiem miał problemy z alkoholem.

Pierwsze spotkanie po II Wojnie Światowej piłkarze Legii rozegrali w kwietniu 1945 roku z Okęciem. Wielkim wydarzeniem było rozegrane pół roku później dwóch spotkań "kombinowanej drużyny Legii i Polonii" z reprezentacją Brytyjskich Sił Okupacyjnych w Niemczech. 10 listopada na stadionie Wojska Polskiego warszawiacy przegrali 3-4.

Urodził się 2 marca 1921 roku we Lwowie. Po latach został uznany trenerem wszechczasów. Znacznie mniej mówiło się o karierze zawodniczej Śp. Kazimierza Górskiego. Tę Pan Kazimierz rozpoczynał w rodzinnym Lwowie, a od 1945 roku reprezentował barwy Legii. Dziś przypominamy jeden z trudniejszych momentów w Jego karierze - kontuzję, z którą długo się zmagał. W końcu, gdy ją wyleczył, Kazimierz Górski zaliczył dwa najlepsze sezony w swojej piłkarskiej karierze.

Czy ktoś wyobraża sobie dziś finał Pucharu Polski rozgrywany na trzy dni przed Świętami Bożego Narodzenia? A w takiej scenerii, na pokrytym śniegiem stadionie Legii, rozgrywany był drugi w historii polskiej piłki finałowy mecz o krajowy puchar. Niestety Legia przegrała na własnym stadionie ze zdegradowaną z ekstraklasy Polonią.

W Polsce powstaje coraz więcej stadionów, a te budowane są nie tylko przez kluby występujące w ekstraklasie. W ostatnich latach krakowskie kluby wynajmowały stadion Ludowy w Sosnowcu do rozgrywania meczów ekstraklasy, na czas budowy własnych obiektów. Stadion II-ligowego dziś Zagłębia oprócz podgrzewanej murawy i sztucznego oświetlenia, trzeba jednak uznać za mocno przestarzały.

23 października, w dniu rocznicy urodzin Kazimierza Deyny otwarte zostanie nowe muzeum Legii, które znajdować się będzie od strony ulicy Łazienkowskiej, pod trybuną północną, czyli nową "Żyletą". Muzeum będzie o wiele bogatsze w porównaniu z tym, które przez ostatnich kilka lat funkcjonowało pod trybuną Krytą. Znajdzie się w nim także krzesełko ś.p. Kazimierza Górskiego.

Po bardzo długim oczekiwaniu, w końcu doszło do przejęcia 49% akcji Zagłębia przez gminę Sosnowiec. Pozostałe 51% akcji będzie należało do dotychczasowego właściciela klubu, Krzysztofa Szatana. "Przepraszam za długie negocjacje, ale zakup akcji to nie kupno kilograma owoców na targu.

We wrześniu 2008 roku piłkarze Polonii zdobyli na stadionie przy Konwiktorskiej komplet punktów w meczu Pucharu Ekstraklasy z Legią. Chociaż na boisku był remis 1-1, kilka dni później zadecydowano, że Legia zostanie ukarana walkowerem, bowiem w naszym zespole powinno wystąpić przynajmniej 8 graczy uprawnionych do gry w ekstraklasie. Jeśli nie liczyć tej porażki przy zielonym stoliku, Polonia nie wygrała przed własną publicznością z Legią od 60 lat!

Pierwszym trenerem, który zdobył z Legią mistrzostwo Polski był Węgier, Janos Steiner. Urodzony w Budapeszcie trener prowadził Legię w 42 meczach w latach 1954-55. Co ciekawe Steiner zdobywał tytuły mistrzowskie z aż trzema drużynami w Polsce - oprócz Legii, także z Górnikiem Zabrze (1959) i Ruchem Chorzów (1960). Niedługo po tym ostatnim sukcesie, 6 czerwca 1960 roku zmarł. To właśnie Węgier wymyślił przydomek dla Lucjana Brychczego.

Od tego tragicznego wydarzenia jutro minie 20 lat. Najlepszy piłkarz w historii Legii i zdaniem wielu także w historii polskiej piłki zginął w wypadku samochodowym w 1989 roku. Od 20. lat fanom Legii 1 września kojarzy się nie tylko w wybuchem II Wojny Światowej, ale również z tragiczną śmiercią ich idola. O okolicznościach śmierci Deyny wiadomo wiele, ale nigdy nie dowiemy się, czy nie była to próba samobójstwa. Wszystko za sprawą braku śladów hamowania prowadzonego przez Deynę pojazdu.

Spotkanie Anglia - Polska na Wembley, rozegrane 17 października 1973 roku na zawsze przejdzie do historii polskiego futbolu. Prowadzeni przez Kazimierza Górskiego Polacy sprawili olbrzymią niespodziankę, osiągając "zwycięski remis", który dał im awans do Mistrzostwa Świata w Niemczech. O tym pojedynku oraz interwencjach Jana Tomaszewskiego do dziś napisano wiele. Mało kto jednak wie, że po powrocie do kraju reprezentacja sukces świętowała na stadionie Legii.

Stan wojenny w Polsce wprowadzono 13 grudnia 1981 roku. 2,5 miesiąca później na Łazienkowskiej Legia podejmowała Dynamo Tbilisi w 1/4 finału PZP. Ten mecz przeszedł do historii nie tylko ze względu na sportową rywalizację, ale przede wszystkim na środki jakich użyto do zabezpieczenia spotkania. Na trybunach było bowiem kilkanaście tysięcy żołnierzy i milicjantów, którzy mieli pilnować, by nie doszło do antyradzieckich rozruchów.

W ostatniej części historii stadionu Legii opisywaliśmy co działo się z obiektami naszego klubu w czasie wojny i bezpośrednio po niej. Dziś raz jeszcze wracamy do opisu powojennego krajobrazu na Łazienkowskiej i Myśliwieckiej, cytując śp. Kazimierza Górskiego, a także opisujemy co dalej działo się z obiektami Legii. Te dosyć szybko były odbudowywane i większość sekcji już kilka miesięcy później mogła normalnie startować w rozgrywkach. Ciekawostką tego odcinka jest z pewnością opis meczu z Partizanem Belgrad z 1946 roku, który miał podteksty polityczne. O tym, że także kilkadziesiąt lat temu kibicom zdarzało się wtargnąć na plac gry, przeczytacie tylko u nas.

Rezerwy Legii nie powtórzą sukcesu z poprzedniego sezonu. Młoda Legia odpadła już w pierwszej rundzie Pucharu Polski na szczeblu wojewódzkim, przegrywając 1-2 z Okęciem Warszawa. Sezon wcześniej nasze rezerwy w Pucharze radziły sobie doskonale i doszły do finału Mazowieckiego PP. W nim co prawda legioniści musieli uznać wyższość bielańskiego Hutnika, ale i tak wywalczyli awans do rozgrywek PP na szczeblu centralnym. Rezerwy Legii prowadzone przez duet Piotr Strejlau - Dariusz Banasik wyeliminowały Naprzód Jędrzejów i musiały uznać wyższość I-ligowego Motoru. Ten wynik legijnych rezerw, choć o wiele lepszy niż tegoroczna przygoda z pucharem, jest i tak daleki od historycznego już występu Legii II w pucharze Polski.