#HISTORIA LEGII

Kiedy oficjalnie powstały sekcje koszykówki i siatkówki warszawskiej Legii, do dziś pozostaje kwestią sporną. W wielu wydawnictwach i publikacjach za początek koszykarskiej i siatkarskiej Legii przyjmuje się rok 1947 roku. Taką datę przyjął również, nie wiedzieć czemu, CWKS. Tymczasem wspomniane sekcje powstały prawie 20 lat wcześniej! Obecnie większość klubów na siłę próbuje wydłużać swoją historię. Legia tymczasem robi odwrotnie. Skąd te przekłamania - dziś trudno dociec.

Zaprzyjaźnieni z Legią - Pogoń i Zagłębie, delikatnie mówiąc, nie przepadają za sobą. Fani Legii nie pojawiają się na bezpośrednich meczach pomiędzy tymi drużynami, nie chcąc stawać po którejś ze stron. Tymczasem jeszcze kilkanaście lat temu dość częstą przyśpiewką na meczach przy Łazienkowskiej (a także przed/po nich) była "Legia, Pogoń, Zagłębie...". W 1995 roku w "Źródełku" Pogoń z Zagłębiem zawarli zgodę.

Adam Wielgosz obecnie prowadzi II-ligową Żyrardowiankę. W latach 1965-82 był koszykarzem Legii, a następnie jej trenerem. W tej roli prowadził koszykarską Legię przez trzy sezony w ekstraklasie. Zdobył z Legią Puchar Polski i awansował do 1/4 finału PZP, w którym Legia odpadła z późniejszym triumfatorem.

Obecnie mecze Legii z Polonią nie są nazywane przez część kibiców derbami, ze względu na "grodziskie pochodzenie" klubu z Konwiktorskiej. Chodzi o wykupienie przez Polonię miejsca w ekstraklasie. Tak czy inaczej, na boisku oficjalnie zmierzą się Legia z Polonią. A dokładnie 15 lat temu wydawało się, że meczów z lokalnym rywalem nie doczekamy się przez kilkadziesiąt lat.

43 lata temu zaczynał piłkarską przygodę z Legią. Choć na Łazienkowską trafił długo po debiucie w juniorskiej reprezentacji Polski, to dopiero w 1966 roku po Roberta Gadochę ustawiła się kolejka chętnych. Ściągnąć go z Krakowa nie było wcale łatwo. Swój 9-letni pobyt w Legii rozpoczął bezbramkowym remisem na stadionie Zawiszy. 13 listopada 1966 roku.

Pisaliśmy już o pożegnalnym meczu Kazimierza Deyny, który Legia rozegrała z Manchasterem City 18 września 1979 roku. "Kaka" pożegnał się z Łazienkowską jednak zdecydowanie wcześniej - 5 listopada 1978 roku. Dokładnie 31 lat temu. Wtedy po raz ostatni zagrał w oficjalnym meczu z eLką na piersi.

Dziś 1 listopada ekstraklasa piłkarska nie rozgrywa spotkań, ze względu na dzień Wszystkich Świętych. W przeszłości 1 listopada nazywano Świętem Zmarłych. 42 lata temu legioniści tego właśnie dnia grali... sparingowe spotkanie w afrykańskim Algierze - stolicy Algierii. Co ciekawe mecz rozgrywano w trakcie rundy jesiennej, z czego nie był zadowolony trener naszego klubu. Dalekiego wyjazdu nie mogli sobie odmówić polscy politycy.

Już w piątek fani Legii pojadą do Płocka wspierać Pogoń. Zgoda łącząca kibiców obu klubów choć trwa dość długo, to przez pewien czas była zerwana i obie ekipy nie podchodziły do siebie przyjacielsko. Dopiero na wiosnę 1994 roku ponownie fani obu klubów odnowili zgodę przy okazji meczu Pogoń - Legia, rozgrywanego w Szczecinie w kwietniu 94 roku. Poniżej prezentujemy relację kibica Legii, Foxxa, z tamtego wyjazdu, a także wycinek z prasy odnoszący się do sytuacji na trybunach.

Ostatni sukces Legii w europejskich pucharach to awans do 1/4 finału Ligi Mistrzów sprzed 14 lat. Wcześniej Legia dobrze zaprezentowała się w nieistniejącym już Pucharze Zdobywców Pucharów, w 1991 roku docierając aż do półfinału tych rozgrywek. By tego dokonać trzeba było wyeliminować trzech przeciwników. Drugim z nich był szkocki Aberdeen. Pierwszy, wyjazdowy mecz rozegrano 19 lat temu - 24 października 1990 roku.

Jeszcze kilkanaście lat temu fani Legii podróżowali do innych miast niż obecnie. Zamiast Jagiellonii, Korony, Arki, czy Odry w ekstraklasie grały m.in. Stomil, Hutnik, Siarka, Stal Mielec i Raków. Dziś przypominamy wyjazdowe spotkanie Legii w Częstochowie z kwietnia 1996 roku. Na wyjazd pojechało wówczas 400 osób, ale nie wszyscy trafili pod właściwy adres. Także wtedy fani Legii mieli pretensje do zawodników za niepodchodzenie pod sektor.

3 września 1927 piłkarze Legii doznali bardzo wysokiej porażki w wyjazdowym meczu z Pogonią Lwów. Choć wówczas nasz klub istniał zaledwie 11 lat, do dzisiaj przegrana 2-11 pozostaje najwyższa porażką w 93-letniej historii Legii. Warto zauważyć, że zawodnicy bardzo przeżywali ten mecz i wstydzili się tak dotkliwej przegranej. Po meczu nie zajęli miejsc w zarezerwowanym dla nich wagonie, a schowali się wśród pozostałych pasażerów.

Jutro w Gorzowie przeciwko Legii być może zagra Paweł "chórzysta" Kaczorowski. 35-letni obrońca zapisał się w historii Legii, choć na pewno nie w pozytywnym sensie. Na Łazienkowskiej spędził kilka miesięcy i, zdaniem kibiców, o kilka za dużo. Sprowadzenie tego gracza było chyba największą pomyłką w wieloletniej historii klubu z Łazienkowskiej.

Kibicowskie wyjazdy w latach 70. i 80. wyglądały zupełnie inaczej niż w XXI wieku. Parędziesiąt lat temu fani podróżujący do innych miast na mecze swojej ukochanej drużyny, nie jeździli samochodami. Nie było również pociągów specjalnych, a podróże trwały znacznie dłużej niż obecnie. Poniżej prezentujemy archiwalny materiał opisujący cztery wyjazdy kibiców Legii jesienią 1984 roku.

W umowie pomiędzy Legią a Manchesterem City zawarto punkt, mówiący o tym, że obie drużynie zagrają towarzysko na stadionie Wojska Polskiego. Do tego spotkania, a właściwie święta stolicy doszło 18 września 1979 roku. Wtedy właśnie Kazimierz Deyna po przerwie powrócił na Łazienkowską. Pożegnać Deynę chciały dziesiątki tysięcy warszawiaków. Dane to jednak było "tylko" 25 tysiącom.

W czerwcu skończył 75 lat. Już wtedy pisaliśmy, że Lucjan Brychczy jest w Legii od 55 lat. W minioną sobotę minęło dokładnie 55 lat od Jego debiutu w barwach naszego klubu. Popularny "Kici" do Warszawy trafił latem, w trakcie przerwy w rozgrywkach ekstraklasy. Co ciekawe do kadry narodowej dostał się szybciej... niż do pierwszej jedenastki Legii.

Obecnie sekcje Legii ledwo wiążą koniec z końcem, a większość z nich tytułów mistrzowskich nie zdobywa od parudziesięciu lat. Przed laty Legia była jednak klubem odnoszącym sukcesy we wszystkich dyscyplinach, a legioniści "pracowali na chwałę klubu i polskiego sportu". Dziś prezentujemy artykuł, który ukazał się na łamach katowickiego "Sportu" w grudniu 1962 roku:

Od tego tragicznego wydarzenia jutro minie 20 lat. Najlepszy piłkarz w historii Legii i zdaniem wielu także w historii polskiej piłki zginął w wypadku samochodowym w 1989 roku. Od 20. lat fanom Legii 1 września kojarzy się nie tylko w wybuchem II Wojny Światowej, ale również z tragiczną śmiercią ich idola. O okolicznościach śmierci Deyny wiadomo wiele, ale nigdy nie dowiemy się, czy nie była to próba samobójstwa. Wszystko za sprawą braku śladów hamowania prowadzonego przez Deynę pojazdu.

Spotkanie Anglia - Polska na Wembley, rozegrane 17 października 1973 roku na zawsze przejdzie do historii polskiego futbolu. Prowadzeni przez Kazimierza Górskiego Polacy sprawili olbrzymią niespodziankę, osiągając "zwycięski remis", który dał im awans do Mistrzostwa Świata w Niemczech. O tym pojedynku oraz interwencjach Jana Tomaszewskiego do dziś napisano wiele. Mało kto jednak wie, że po powrocie do kraju reprezentacja sukces świętowała na stadionie Legii.

Stan wojenny w Polsce wprowadzono 13 grudnia 1981 roku. 2,5 miesiąca później na Łazienkowskiej Legia podejmowała Dynamo Tbilisi w 1/4 finału PZP. Ten mecz przeszedł do historii nie tylko ze względu na sportową rywalizację, ale przede wszystkim na środki jakich użyto do zabezpieczenia spotkania. Na trybunach było bowiem kilkanaście tysięcy żołnierzy i milicjantów, którzy mieli pilnować, by nie doszło do antyradzieckich rozruchów.

W minionym tygodniu przypomnieliśmy kulisy transferu Dariusza Dziekanowskiego. Natomiast na początku lat 90-tych głośno było o transferze Romana Koseckiego. Transakcję miała przeprowadzić współpracująca z Warsfutbolem firma ARTEON. Do dziś do końca nie wiadomo, za ile oficjalnie sprzedano piłkarza do Galatasaray Stambuł. Koseckiego chciały pozyskać również: Arsenal, Espanyol i Fenerbahce. Pojawiły się informacje, że Turcy zapłacili za reprezentanta Polski 600 tysięcy dolarów.

Był z pewnością nietuzinkowym zawodnikiem. Kiedyś chciał go mieć każdy klub w Polsce, ale w latach 80-tych trudno było go "wyciągnąć" z Gwardii. Choć z Racławickiej znacznie bliżej miał na Łazienkowską, zanim trafił do Legii dwa sezony spędził w Widzewie. Po słynnym wywiadzie, w którym wypowiadał się o wyższości powietrza warszawskiego nad łódzkim, w końcu zaczął grać z eLką na piersi. Transfer Dariusza Dziekanowskiego w 1983 roku do Widzewa był rekordem na naszym rynku transferowym. Dwa lata później Legia zapłaciła za niego 60 mln złotych. Dziś przedstawiamy historię transferu popularnego "Dziekana".

Występ Legii w 2007 roku w Pucharze Intertoto (pamiętny mecz z Vetrą Wilno) nie był pierwszym w wykonaniu Legii w tych rozgrywkach. Nasz klub już wcześniej czterokrotnie uczestniczył w tzw. "Pucharze Lata", czyli właśnie Intertoto. Dziś przypominamy start Legii w tych rozgrywkach w 1977 roku. Przez cały lipiec legioniści rozegrali wówczas 6 spotkań w Intertoto. O ile pierwsze były swego rodzaju przygotowaniem do ligowych potyczek, to później (od 20 lipca) podopieczni Andrzeja Strejlaua musieli przeplatać występy w Intertoto z ligowymi potyczkami.

W 93-letniej historii piłkarze Legii tylko cztery razy zdobyli Superpuchar Polski, czyli trofeum, o które walczy mistrz Polski ze zdobywcą krajowego pucharu (ew. finalistą). Po raz pierwszy uczynili to dokładnie 20 lat temu. Rozgrywki o Superpuchar rozgrywano od początku lat 80-tych minionego wieku, ale kilka razy zdarzyło się, że spotkania odwoływano. Tak było choćby z pierwszym meczem planowanym na 22 czerwca 1980 roku na stadionie X-lecia, w którym Legia (zdobywca Pucharu) miała zagrać z Szombierkami Bytom (mistrz). Do dziś nie są znane prawdziwe przyczyny jego odwołania. Dziś jednak skupimy się na pierwszym Superpucharze w historii naszego klubu, zdobytym 8 lipca 1989 roku.

W 1996 roku sekcja pływacka Legii przestała istnieć. Sekcja, składająca się wcześniej z paru podsekcji, m.in. skoków do wody (rozwiązana w 1968), drużyny piłki wodnej (rozwiązana w 1989), przez kilkadziesiąt lat swojej działalności (początek datuje się na 1927 rok) odnosiła wiele sukcesów w kraju i zagranicą. Główną przyczyną likwidacji sekcji były problemy z obiektami, które nawarstwiały się od początku lat 80-tych. W czerwcu 1963 roku natomiast sekcja pływacka wyszła z bardzo ciekawą inicjatywą - wtedy zapoczątkowane zostały tzw. "pływackie środy".

Rok 1957 był bardzo istotny w historii naszego klubu. Wtedy właśnie powrócono do nazwy Legia oraz ustanowiono herb, który przez kolejne pół wieku sławili zawodnicy naszego klubu w całej Europie. Zmianie uległa nie tylko nazwa (na WKS Legia), ale i struktura klubu i zasady działania. Dokładnie 52 lata temu, 2 lipca 1957 roku miało miejsce bardzo ważne zebranie, w czasie którego, w miejsce dotychczasowej jednostki wojskowej jaką był CWKS, powołano stowarzyszenie sportowe posiadające osobowość prawną, statut oraz władze wybieralne przez członków. Podporządkowane one były nie tylko MON-owi, ale również państwowym władzom sportowym.

W grudniu 1996 roku w Legię zainwestowała koreańska firma Daewoo. Legioniści w sezonie 1996/97 występowali już w koszulkach z logo sponsora na przodzie, a Daewoo "weszło" również do nazwy naszego klubu. Oficjalnie nastąpiło to 4 lutego 1997 roku i od tego czasu nasz klub oficjalnie figurował w sprawozdaniach jako Legia Daewoo Warszawa. Nazwa sponsora została usunięta z nazwy klubu 8 lat temu - 1 lipca 2001 roku. Wówczas powrócono do nazwy ASPN CWKS Legia Warszawa SSA. Inwestycja Koreańczyków w nasz klub miał być początkiem wielkich sukcesów, a także budowy nowego stadionu przy Łazienkowskiej. Tak naprawdę... nie doczekaliśmy się ani jednego, ani drugiego.

20 lat temu piłkarze Legii zdobyli Puchar Polski, pokonując w finałowym pojedynku Jagiellonię Białystok. Spotkanie rozegrane w Olsztynie 24 czerwca 1989 roku stało na bardzo wysokim poziomie i zdaniem wielu zostało uznane za najlepszy mecz finałowy PP w historii tych rozgrywek. "Legia była wówczas bardzo mocna i to nie tylko, jeżeli chodzi o nazwiska piłkarzy, którzy wówczas w niej występowali. Niestety pierwsze 20 minut spotkania zaważyło na wyniku, bo przegrywaliśmy już 0-2. Ten zły początek oraz pewna trema, jaka nam towarzyszyła, to nas wszystko "zjadło". Później mecz już był bardzo wyrównany, były momenty gdy my przeważaliśmy" - wspomina finałowe spotkanie zawodnik Jagiellonii, strzelec jednej z bramek, Jacek Bayer.

16 lat temu piłkarze Legii zdobyli mistrzostwo Polski, jednak dziś oficjalnie tytuł MP z 1993 roku przypisuje się Lechowi. Drużynie, która w lidze zajęła trzecią pozycję. W ostatniej kolejce sezonu 1992/93 piłkarze Legii zagrali w Krakowie z Wisłą. Równocześnie rozpoczął się mecz innych drużyn mających szansę na "majstra". ŁKS pokonał Olimpię Poznań 7-1, a Lech zremisował z Widzewem 3-3. Radość w stolicy nie trwała długo, bowiem PZPN postanowił odebrać Legii tytuł i wykluczyć z europejskich pucharów.

Dokładnie 12 lat temu na Łazienkowskiej byliśmy świadkami meczu, o którym wszyscy fani Legii chcieliby zapomnieć. W Warszawie rozegrano spotkanie, które miało decydować o tytule mistrzowskim. I choć mecz Legii z Widzewem rozgrywany był na kolejkę przed końcem sezonu, wszyscy zdawali sobie sprawę, że właśnie wynik bezpośredniej potyczki dwóch kandydatów do mistrzostwa będzie decydujący. Legia przeważała zdecydowanie przez większość spotkania i do czasu odniesienia kontuzji przez sędziego Czyżniewskiego, wydawało się, że hasła z trybun, zachęcające do świętowania na Starówce, wkrótce zostaną zrealizowane...

W sezonie 1992/93 PZPN odebrał Legii mistrzostwo Polski i w kolejnym sezonie klub z Łazienkowskiej rozpoczynał rozgrywki z ujemnym kontem (minus trzy punkty). Mimo to, po ostatnim meczu sezonu triumfowali piłkarze z eLką na piersi, choć mecz z Górnikiem długo nie układał się po naszej myśli. Odnośnie tego pojedynku krąży wiele historii, którym pikanterii dodaje fakt, że sędzia Redziński z Zielonej Góry prowadził wówczas po raz ostatni spotkanie w ekstraklasie. Co ciekawe aż trzech piłkarzy z Zabrza wyrzuconych zostało z boiska po faulach na "Rataju".