#KSIĄŻKI

Przed kilku laty Warszawski Związek Koszykówki, z okazji swojego 80-lecia, wydał skromną, niespełna 100-stronicową publikację, w której opisano pokrótce losy koszykarskich klubów Mazowsza. Nie mogło zabraknąć opisu wspaniałych sukcesów warszawskiej Legii, która przez długie lata nie tylko na Mazowszu, ale i w całej Polsce nie miała sobie równych, biorąc pod uwagę sukcesy na krajowym podwórku oraz w europejskich pucharach.

Niedawno na polskim rynku pojawił się trzeci numer magazynu o polskich kibicach - "Supporters". Pierwszy numer wydawnictwa ujrzał światło dzienne w grudniu 2011 roku i jest wydany w formie książki. W środku mnóstwo tekstu i przedstawienie wszystkich działających ekip od ekstraklasy do klasy B. Nie pominięto także fanatyków z innych od piłki nożnej dyscyplin - jest więc trochę informacji o czołowych ekipach na koszu, hokeju i żużlu.

Postać marszałka Piłsudskiego jest niewątpliwie związana z warszawską Legią. To w jego legionach powstał klub piłkarski, nazwany później Legią. Także za sprawą Piłsudskiego udało się zbudować przy Łazienkowskiej stadion piłkarski, na którym przez dziesięciolecia występował nasz klub.

W tym roku Letnie Igrzyska Olimpijskie odbędą się w Londynie. W 1980 roku olbrzymie poruszenie wzbudzała Olimpiada w Moskwie. Nie tylko ze względów sportowych, a przede wszystkim z przyczyn politycznych. Wiele krajów już sporo przed IO zapowiedziało bojkot igrzysk.

Gdyby nie Stanisław Mielech, nasz klub nie nazywałby się tak pięknie, jak się nazywa. Piłkarz i jednocześnie założyciel naszego klubu był wielce uzdolniony. Nie dość, że świetnie władał piórem (oprócz napisanych książek, był także dziennikarzem paru tytułów prasowych), to bardzo dobrze znał się na taktyce w piłce nożnej. Przed kilkudziesięciu laty wcale nie było to normą.

Przed laty polscy pięściarze osiągali wspaniałe wyniki i byli jednymi z najlepszych w swoim fachu na świecie. W reprezentacji Polski zawsze sporą grupę tworzyli zawodnicy Legii. Wspomnień wielkich osiągnięć, walk najlepszych mistrzów boksu podjął się redaktor Jerzy Zmarzlik, który wiele z nich obserwował na żywo.

Jacek Gmoch jednoznacznie kojarzy się z Legią, co zresztą podkreśla na każdym kroku. 34 lata temu Gmoch, będąc trenerem reprezentacji Polski, napisał książkę "Alchemia futbolu". Ta wyszła tuż przed mistrzostwami Świata w Argentynie. W książce wiele miejsca poświęcono reprezentacji Polski, taktycznym przemyśleniom Gmocha, ale jest też kilka pobocznych wątków dotyczących Legii.

Rok po wydaniu "Krwi na stadionach" na rynku pojawiła się kolejna książka Michała Buczaka, będąca kontynuacją części pierwszej. Bohaterowie ci sami, tyle że teraz są już bardziej doświadczeni kibicowsko. Akcja drugiej części książki rozpoczyna się w szpitalu, gdzie wylądował jeden z bohaterów, po tym jak policja trafiła go gumowym pociskiem.

Dokładnie rok temu na polskim rynku pojawiła się pierwsza powieść osadzona w realiach świata fanatyków piłkarskich - "Krew na stadionach". Autor, który jest czynnym kibicem z Żylety, opisuje wiele akcji, które miały miejsce naprawdę. Akcja książki rozpoczyna się na Rynku Starego Miasta, gdzie jeden z bohaterów ucieka przed policją.

Na rynku pojawiła się kolejna książka o angielskich chuliganach. "30 years of hurt, the history of England's Hooligans Army" została przetłumaczona na język polski przez Krzysztofa Gosza z Wejherowa i wydana w ostatnich tygodniach. To kolejna pozycja, której autorami są dobrze znani Cass Pennant i Andy Nichols.

Nie czytałeś książki "Kowal - prawdziwa historia"? Czym prędzej do lektury! To jedna z najlepszych książek o polskich piłkarzach. Wojciech Kowalczyk, dla wielu idol z młodości - m.in. strzelec bramek w meczach z Sampdorią, Manchesterem - z pewnością Was nie zanudzi.

Kolejna książka z naszego cyklu Biblioteka legionisty, "Mowa trawa. Słownik piłkarskiej polszczyzny", jest inna niż wszystkie wcześniej prezentowane. To specyficzny słownik futbolowego żargonu, napisany przez osobę, która zna od podszewki piłkarską szatnię.

Mirosław Okoński był z pewnością nietuzinkowym zawodnikiem. Kibicom kojarzy się pewnie przede wszystkim z Lechem, ale urodzony w Koszalinie zawodnik był przez dwa lata piłkarzem Legii. Z klubem z Łazienkowskiej dwukrotnie świętował zdobycie Pucharu Polski. W wydanej przed laty książce "Okoń" Ryszard Chomicz przedstawił sylwetkę jednego z najlepszych zawodników w historii polskiej piłki.

Dziś prezentujemy kolejną książkę Martina Kinga i Martina Knighta - "Niesforne lata 90.". Autorzy "Hoolifana" w książce, której oryginalny tytuł to "The naughty nineties", kontynuują opowieść o kibicach Chelsea, Headhunters.

Spojrzenie na świat kibiców z perspektywy akt sądowych i policyjnego biurka na pierwszy rzut oka nie zapowiada nic ciekawego. A takiego właśnie zadania podjął się w swojej książce Piotr Chlebowicz. Co prawda początkowe zamiary autora były nieco inne, ale po raz kolejny okazało się, że środowisko kibiców jest wierne swoim zasadom. Do naszych rąk trafia więc książka, ukazująca bywalców trybun widzianych z dość nietypowej dla nich perspektywy.

Ostatnio w naszej redakcyjnej bibliotece skupiliśmy się na książkach kibicowskich, ale obiecujemy, że już wkrótce zaprezentujemy książki typowo sportowe (nie tylko zresztą o osobach związanych z sekcją piłki nożnej naszego klubu). Dziś jednak kolejna książka z serii o angielskich chuliganach.

Od kilku lat na polskim rynku pojawia się coraz więcej książek dotyczących kibiców. Jedną z nich jest dzieło Tomka Milcarza "Rycerze w szalikach. Subkultura chuliganów piłkarskich w świetle koncepcji Ericha Fromma". Autor usiłuje w nim poszerzyć wiedzę o szalikowcach oraz znaleźć odpowiedź na pytanie o przyczyny agresywnych zachowań kibiców. W swojej pracy poszedł jednak na skróty.

Środowisko kibiców to temat wielu książek i to nie tylko pisanych przez samych fanów. Zachowania miłośników piłki nożnej doczekały się także wielu opracowań naukowych. Jak łatwo się domyślić najczęściej podejmowanym zagadnieniem są agresywne zachowania fanów. Wbrew tytułowi Ramón Spaaij w swojej książce nie zajmował się tylko przemocą wśród kibiców. Dzięki temu jego praca zyskała na wartości.

W Anglii i w ogóle na Wyspach, książki o tematyce kibicowskiej cieszą się olbrzymim zainteresowaniem. Nic dziwnego, że najlepsze z nich są tłumaczone na różne języki. Od paru lat niektóre pozycje są dostępne w języku polskim. "Hoolifan" autorstwa Martina Kinga i Martina Knighta to pierwsza książka o angielskich chuliganach, która trafiła na nasz rynek.

Pojawienie się "Spowiedzi Fryzjera" na rynku nie było jakoś specjalnie nagłośnione. Gdy jednak książka ujrzała światło dzienne, w możliwie najkrótszym czasie postarałem się ją nabyć i przeczytać. Oczywiście interesowały mnie nie tylko "mechanizmy" rządzące polską piłką w minionych latach, ale szczególnie uczciwość piłkarzy Legii w przeszłości.

Dariusza Dziekanowskiego kibicom Legii przedstawiać nie trzeba. Wielu fanów do dziś wspomina fantastyczne występy i bramki "Dziekana" dla naszego klubu, szczególnie tę zdobytą w meczu z Bałtykiem Gdynia. Przed laty głośnym echem odbiła się słynna wypowiedź Dziekanowskiego nt. kojącego powiewu warszawskiego powietrza. Znacznie ciszej było o wydanej przed 9 laty książce o Dziekanowskim.

Edward Szymkowiak to jeden z najlepszych bramkarzy lat '50 i '60. Na Łazienkowskiej spędził cztery sezony, dwukrotnie zdobył mistrzostwo Polski i krajowy Puchar. W 1957 roku przeniósł się w rodzinne strony (głównie za sprawą żony) i przez kolejnych 12 lat reprezentował barwy Polonii Bytom. Losy golkipera, który jako jeden z pierwszych w Polsce słynął ze wspaniałych robinsonad można przeczytać w wydanej przez klub z Bytomia książce.

W wielu książkach znajdujemy ciekawe historie dotyczące naszego klubu. Tak jest szczególnie w przypadku tych, które opisują byłych piłkarzy Legii. Dziś rozpoczynamy prezentację "Biblioteki legionisty", czyli książek opowiadających o naszym klubie. Na początek polecamy klasyk - historię największego piłkarza w dziejach naszego klubu.