#KSIĄŻKI

W listopadzie tego roku na rynku ukazał się "Rocznik 2020", czyli 60 tom popularnej encyklopedii piłkarskiej Fuji, podsumowujący rocznik 2019/2020 - na stulecie mistrzostw Polski. W środku znajdziemy podsumowanie meczów wszystkich reprezentacji Polski (od najmłodszych drużyn młodzieżowych do pierwszej reprezentacji), jak również wszystkich klas rozgrywkowych od ekstraklasy do najniższej klasy rozgrywkowej.

Przed trzema laty wydany został album wydawnictwa GiA z okazji 100-lecia PZPN, w którym podsumowane zostały występy piłkarskiej reprezentacji Polski w latach 1921-2018. W nim oczywiście znajdziemy sporo o piłkarzach Legii, którzy przez te lata regularnie występowali w narodowej reprezentacji.

Legijna sekcja lekkoatletyczna była niezwykle mocna, a zawodnicy naszego klubu zdobywali medale w niemal wszystkich konkurencjach. Wydana przed laty książka "4x100 dla Polski" skupia się na Polkach, które startowały w sztafecie 4x100 metrów. Wśród nich nie mogło zabraknąć legionistek.

Książka Andrzeja Jucewicza zatytułowana "Trenerski chleb" przedstawia wybitnych trenerów, którzy prowadzili reprezentacje Polski w różnych dyscyplinach, osiągając niemałe sukcesy. Sporo z nich szkoliło w reprezentacjach zawodników Legii, która przez lata dostarczała wielu wybitnych sportowców w różnych dyscyplinach sportu. Część z tych szkoleniowców zresztą miało okazję pracować w Legii jako trenerzy klubowi danych sekcji (m.in. Górski i Wagner), bądź zawodnicy (Górski, Roguski) lub też inni pracownicy sekcji (Bolesław Bogdan przez wiele lat był kierownikiem sekcji pięcioboju nowoczesnego Legii).

Seria wydawnicza "Na olimpijskim szlaku", opisująca występy polskich sportowców na najważniejszych imprezach, tj. Igrzyskach Olimpijskich (letnich i zimowych), po raz pierwszy wydana została w roku 1965. Miało to miejsce rok po IO w Tokio, gdzie wśród startujących w różnych dyscyplinach, nie zabrakło zawodników Legii Warszawa.

Długo trzeba było czekać na pierwszą książkę o jakby nie patrzeć, nietuzinkowym piłkarzu, jakim bez wątpienia był Roman Kosecki. Dopiero w listopadzie tego roku wydana została pierwsza biografia tego wielokrotnego reprezentanta Polski, zawodnika Legii oraz kilku klubów europejskich. Autorami "Kosy" są Dariusz Faron i Dariusz Dobek, dziennikarze "Przeglądu Sportowego" i Onetu.

10 września tego roku miała miejsce premiera piątej części "Kopalni", czyli książki zawierającej kilkanaście obszernych artykułów związanych ze sobą tematycznie. Tematem tej części jest porażka, a całość jak zwykle zebrał Piotr Żelazny, który poprzednimi wydaniami wyrobił serii pozycję na rynku.

Książka Krzysztofa Szujeckiego zatytułowana "Sportsmenki" to opowieść o kobietach, prekursorkach, które na zawsze zmieniły oblicze polskiego sportu.

"Mecz to pretekst" to książka, która swoją premierę miała w październiku tego roku, a jej autorzy przedstawiają miejsca, w których albo toczyła się wojna, albo też w tym rejonie miały miejsce różne konflikty. Licząca ok. 320 stron książka składa się z sześciu rozdziałów, z których każdy to osobna historia i można czytać w dowolnej kolejności.

Kolekcja "Gwiazdy Legii" pojawiła się na rynku 6 sierpnia 2018 w formie 16-stronicowego pisma wraz z dodatkami. Tymi były m.in. specjalne numizmaty (medale o średnicy 31mm), a kolejne zeszyty pisma, które wychodziły co dwa tygodnie, lądowały w dołączonym później specjalnym segregatorze. Na medale przygotowano specjalne pudełko. Niestety od samego początku pozycja ta wydawała się niedopracowana.

Przed kilku laty ukazała się bardzo interesująca książka Jacka Komudy zatytułowana "Ostatni honorowy". Powieść oparta jest na autentycznych wydarzeniach z lat 80. i 90. minionego wieku, autor jednak zmienił imiona i nazwiska bohaterów. A głównym bohaterem powieści jest szermierz Legii Warszawa, Kuba Błażyk.

W wydanej w 1986 roku książce "Strzał w dziesiątkę" znajdują się historie dziesięciu postaci związanych z polską piłką, opisanych przez różnych dziennikarzy. Autorzy przygotowali kilkustronicowe opowieści nt. takich zawodników jak Włodzimierz Lubański, Kazimierz Górski, Zbigniew Boniek, Antoni Piechniczek, Grzegorz Lato, Władysław Żmuda, Jan Tomaszewski, Andrzej Szarmach, Alojzy Jarguz oraz Kazimierz Deyna. Kilku z nich (Piechniczek, Górski, Tomaszewski i Deyna) ma przeszłość związaną z Legią. Każda z nich opatrzona jest jedną fotografią.

Grzegorz Aleksandrowicz to znany przed laty sędzia piłkarski, ale również dziennikarz sportowy. Właściwie swoją przygodę z piłką rozpoczął od relacjonowania imprez sportowych, w tym meczów piłkarskich. Dopiero później zapisał się na kurs sędziowski... a to po to, by jego szef z ogólnopolskiego dziennika sportowego, pozwolił mu na ocenianie arbitrów w swoich relacjach.

W lipcu na rynku pojawiła się książka Anny Sulińskiej zatytułowana "Olimpijki". W formie reportażu przedstawione zostały różne zawodniczki, które przed laty reprezentowały nasz kraj na igrzyskach olimpijskich. Książka nie ogranicza się do jednej dyscypliny - poznajemy m.in. historie lekkoatletek, wioślarek, siatkarek, czy łyżwiarek.

Arkadiusz Onyszko kojarzyć się może z antygejowskimi wypowiedziami, o których szczególnie głośno było swego czasu w Danii, problemów zdrowotnych na koniec kariery zawodniczej, a także ze stosowaniem przemocy wobec żony. Sportowo kojarzony jest przede wszystkim z duńskimi drużynami, w których spędził większość seniorskiej przygody z piłką. Mało kto pamięta, że przez rok był zawodnikiem Legii Warszawa. "W Legii nie pograłem, ale przynajmniej nieźle to wyglądało pod względem finansowym" - wspomina były bramkarz.

W ostatnich tygodniach na rynku ukazała się książka Antoniego Bugajskiego w ramach "Biblioteki Przeglądu Sportowego", zatytułowana "Był sobie piłkarz...". W środku znajdujemy 40 "niezwykłych historii zawodników nie tylko z pierwszych stron gazet". Oczywiście nie mogło zabraknąć w niej legijnych opowieści, dotyczących piłkarzy grających z eLką na piersi, bądź i takich, którzy po karierach w innych klubach, w Legii pełnili rolę trenerów (choćby Jerzy Kraska).

Przez pewien czas Tomasz Jagodziński pełnił rolę dyrektora Muzeum Sportu i Turystyki, był rzecznikiem prasowym PZPN, a w roku 2008 miał kandydować na stanowisko prezesa PZPN. Tymczasem kilkanaście lat wcześniej, w 1993 roku ten sam człowiek wydał głośną w tamtym czasie książkę "Cwaniaczku, nie podskakuj", w której opisywał afery i skandale polskiego futbolu.

Na początku lat 90. Jan Tomaszewski napisał książkę zatytułowaną "Kulisy reprezentacyjnej piłki". Bramkarz, który zatrzymał Anglię, już wtedy starał się pokazać trochę kontrowersji przy opowieściach dotyczących słynnych występów w kolejnych międzynarodowych imprezach, takich jak jak igrzyska olimpijskie, czy mistrzostwa świata. Tomaszewski, który w przeszłości miał krótki epizod w barwach Legii, już na pierwszych stronach postanowił "rozliczyć się" z klubem, w którym radził sobie mocno przeciętnie.

Dzisiaj przedstawiamy książkę, która swoją premierę miała w połowie czerwca tego roku. Pozycja "Pięści anioła" traktuje o jednym z najlepszych w historii polskich pięściarzy, który na swoim koncie zapisał mnóstwo sukcesów, choć w dorobku brakuje mu złotego medalu igrzysk olimpijskich. Zbigniew Pietrzykowski, bo o nim mowa, przez zdecydowaną większość kariery związany był z klubem z Bielska-Białej. Przez dwa lata reprezentował barwy Legii.

"O II wojnie światowej napisano już właściwie wszystko, ale 60 lat po jej zakończeniu, finalizując przegląd literatury przedmiotu, bez trudu dostrzegłem, że w wielu, nawet pomnikowych dziełach w ogóle lub w sposób zupełnie marginalny potraktowano udział sportu i sportowców w heroicznej walce społeczeństwa polskiego walczącego z okupantem niemieckim i sowieckim o zachowanie tożsamości i jedności narodowej" - pisze Bogdan Tuszyński we wstępie do książki zatytułowanej "Za cenę życia".

Książka "Lew Wybrzeża" traktuje o Romanie Koryncie - wyśmienitym przed laty obrońcy, który rozegrał 34 spotkania w reprezentacji Polski. Zawodnik przez dwa sezony grał w barwach Legii, choć wydana książka traktuje głównie o Koryncie jako legendzie gdańskiej Lechii, w której spędził 14 lat jako zawodnik, a następnie pozostał trenerem młodzieży.

Klasyka gatunku - książka Nicka Hornbiego pt. "Futbolowa gorączka" to doskonała lektura, oddająca fascynację piłką nożną, miłość do klubu. To lektura obowiązkowa dla wszystkich kibiców, nie tylko piłkarskich. I choć fani w Polsce raczej nie mogą emocjonować się futbolem na takim poziomie, do jakiego przywykli kibice na Wyspach, fascynację Hornbiego możemy jak najbardziej zrozumieć.

"Autorzy przystąpili do pracy nad tą książką z wielką satysfakcją, a jednocześnie uzasadnionymi obawami o właściwy wybór sylwetek i klubów. Ograniczona wielkość pozycji narzucała dość surową selekcję, a każda z kandydatur była obiektem wielu dyskusji autorów i Wydawcy. (...) Mamy nadzieję, że zdecydowana większość sylwetek piłkarzy i klubów zostanie przyjęta bez sporów. W stosunku do pewnej części padną z pewnością kontrkandydatury. (...) Dlaczego nie ma sylwetek Brychczego, Kałuży, Kuchara, Oślizły, Pola, Szczepaniaka, Szymkowiaka, czy Wodarza..." - czytamy we wstępie do książki, który właściwie wyjaśnia, co znajdujemy w środku.

Kiedy wychodziła pierwsza książka napisana przez Romana Zielińskiego, była czymś zupełnie nowym na polskim rynku. Był rok 1993 i książek stricte kibicowskich na rynku właściwie nie było. Zresztą do dzisiaj jest to nisza, szczególnie w porównaniu z tym, co dzieje się choćby na Wyspach, gdzie byli chuligani spisali swoje wspomnienia, które sprzedawały się doskonale, a niektóre też doczekały się ekranizacji.

Zbigniew Pacelt to postać w sporcie nietuzinkowa - brał udział w igrzyskach olimpijskich w dwóch różnych dyscyplinach jako zawodnik, był też na IO trenerem, a także "działaczem" (pełniąc różne funkcje). Łącznie był obecny na 13. Igrzyskach Olimpijskich, wliczając w to zarówno letnie, jak i zimowe IO. Zaczynał od pływania, po czym zdając sobie sprawę, jak trudno będzie mu kwalifikować się do światowej czołówki w tej dyscyplinie, wstąpił do sekcji pięcioboju nowoczesnego w Lotniku Warszawa.

Dotychczas powstały cztery książki o Kazimierzu Deynie. Tę najmniej znaną prezentujemy dzisiaj, a wydana została ona w roku 2001 przy udziale Pomorskiego Związku Piłki Nożnej. Autorem publikacji "Kaka chłopak ze Starogardu" jest dr Wiesław Wika, były piłkarz Wisły Tczew i AZS-u Gdańsk, a także trener drużyn na Pomorzu.

W książce "Ludzie z olimpijskiego cienia" poznajemy sylwetki sześciu osób związanych ze sportem. Janusz Cieśliński opisuje m.in. Andrzeja Trochanowskiego, który był wybitnym trenerem kolarskiej Legii w latach jej świetności. Sam zresztą wcześniej był kolarzem Legii, który pięciokrotnie zdobywał mistrzostwo Polski, a także miał na swoim koncie start na szosowych Mistrzostwach Świata.

Krzysztof Łaszkiewicz z Inowrocławia przed kilkunastu laty popełnił bardzo ciekawe dzieło dotyczące polskiej koszykówki. Książka zatytułowana "Polska koszykówka męska 1928-2004" to potężna księga, nie tylko ze względu na objętość i gabaryty, ale przede wszystkim wiedzę, jaką poznajemy na jej kartach.

Tytuł książki może nie jest najbardziej trafny, ale lektura książki z serii "Bohaterowie stadionów", napisanej pod koniec lat 80. przez Wojciecha Piekarskiego, jest jak najbardziej godna polecenia. W książce opisani są wybrani sportowcy klubów wojskowych, zaś sam tytuł wskazywać ma, że nie tylko Legia posiadała w swoich szeregach wyjątkowych sportowców.

W obecnej sytuacji z pewnością wielu z Was znacznie częściej niż zwykle sięga po książki. Warto chwycić za lektury dawne, które również staramy się prezentować w naszej "Bibliotece". Dzisiaj czas na wydaną w 1973 roku nakładem Sportu i Turystyki książkę Tadeusza Olszańskiego, zatytułowaną "Za metą i dalej".